“Als enige ecodorp van Nederland zijn we dankzij ons sanitair in staat de voedselkringloop in zijn geheel te sluiten.“
Bij Ecodorp Klein Oers hebben we geen aansluiting op het riool maar een eigen sanitatievoorziening. Al ons ‘afvalwater’ verwerken we op eigen terrein. Niets nieuws onder de zon zul je zeggen, er zijn immers genoeg ecodorpen en andere wooninitiatieven die helofytenfilters naast hun huizen hebben liggen. Toch is het bij ons anders.
We gaan net even een stap verder. Als enige ecodorp van Nederland zijn we dankzij ons sanitair in staat de voedselkringloop in zijn geheel te sluiten. En natuurlijk nemen we ook de volle verantwoordelijkheid voor wat we lozen, of beter gezegd verwerken. De spreekwoordelijke schutting waar je alles overheen kunt kieperen blijft achterwege. Als bonus besparen we ook nog eens een enorme hoeveelheid drinkwater.
Het concept wat wij hanteren is het uit België afkomstige Eautarcie. Dit concept is niet alleen heel doordacht, het blinkt tegelijkertijd ook uit in eenvoud: Het overgrote deel van de vervuiling die je normaal gesproken produceert houden we direct al achterwege. In een grote klap produceren we 98% minder stikstof en 10.000 – 100.000 keer minder bacteriën dan er in gebruikelijk rioolwater zit.
Met onze bio-stooiseltoitetten (bst) verwerken we onze toiletgang tot compost. We sluiten zo de voedselkringloop, van ‘afval´ is helemaal geen sprake. Alles wat je niet vervuild hoeft ook niet schoongemaakt te worden.
Het keuken- en douchewater is dat wat overblijft, dat behandelen we met Traiselect voordat het terug de bodem in gaat. Traiselect staat voor voor ‘traitement selectif’, vertaald uit het Frans betekent het ‘selectieve behandeling’. Veel meer dan een ouderwetse septische put is het eigenlijk niet. Voorwaarde is wel dat er geen vetfilter voor zit en de uitstroom in geen geval direct in het oppervlaktewater verdwijnt maar terecht komt in de bodem. Het water uit de put is na behandeling nog een klein beetje troebel, voor de bodem is dat in tegenstelling tot het oppervlaktewater geen enkel probleem. In de bodem bevinden zich voldoende organismen om binnen korte tijd het restantje lichte vervuiling alsnog te verwijderen en het water schoon richting het grondwater te sturen.
Tijdens de ontwerpfase hadden we bedacht dat infiltreren mooi zichtbaar te maken door het in wadi’s te lozen. Het woord wadi staat voor Water Afvoer Drainage en Infiltratie maar eigenlijk komt het van het Arabische Oued dat staat voor een veelal droogstaande woestijnrivier. Een ingenieursbureau testte voor ons de doorlaatbaarheid van de bodem waarmee we de grootte van de twee wadi’s konden bepalen. Die doorlaatbaarheid was prima in orde zo leek het maar ja, de praktijk bleek weerbarstig: De wadi’s werden vijvers! Op zich is dat niet zo’n probleem, ze staan immers niet in verbinding met het oppervlaktewater. De lisdodden groeien er prachtig en een moedereend wist er zowaar vijf kuikens in groot te brengen. Maar toch, het vijverwater mag wel iets schoner vinden we zelf.
Gelukkig heeft Eautarcie ook gedacht aan locaties waarbij infiltreren lastig is. Dat is in het geval van een hoge grondwaterstand of bij een rotsachtige bodem. Een eindbewerkingsvijver is dan de oplossing, precies wat wij al hebben liggen. Voor het water in de vijver komt, moet je alleen wel een plantengracht hebben liggen, gevuld met grind en beplant met waterminnende planten zoals lisdodde, watermunt, moerasspirea en wat al niet meer. En die hebben we onlangs aangelegd! Speciaal voor de put die het water van ons Dorpshuis verwerkt waar de wasmachines staan. Omdat de leidingen toevallig naast elkaar lagen loost en passant ook nog één woonblok van acht woningen op deze ‘gracht’. Ondanks dat de planten in het grind nog ontbreken zien we nu al resultaat. Helder water stroomt er aan het einde nu de vijver in, een heel verschil met hoe het was.
En o ja, Eautarcie heeft wereldwijd de afgelopen decennia zijn weg al weten te vinden. Congo, ooit het werkgebied van wijlen professor Országh zal het eerst zijn geweest. In de westerse wereld is het onder meer Frankrijk, Spanje, Italië en Canada waar je het bij de nodige milieubewuste mensen terug kunt vinden en dan vooral in de rurale gebieden waar riolering vaak ontbreekt. In het dichtbevolkte Nederland met de overal aanwezige riolering was het Klein Oers die de primeur had en nu met een plantengracht erbij kun je het Traiselect- en BST-concept in al zijn facetten in werking zien. Je bent van harte welkom bij een van onze rondleidingen. Elke vierde zondag van de maand organiseren we er een.